استرس و راهکارهای مقابله با آن در محیط کار (قسمت دوم)

عضو هیات علمی سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی و دانشجوی دکترای مدیریت

عوامل استرس

در ذیل به اختصار برخي از عوامل كه تاثير زيادي در ايجاد استرس در محیط  کار می نماید بیان می گردد:

 تنش دركار

عوامل تنش زا تقريباً در زندگي همه افراد وجود دارد. محيط كاري نيز بنا به شرايط خود بي بهره از چنين عواملي نيست. اگر اين عوامل خارج از كنترل كاركنان باشند به آسيبهاي جدي منجر خواهند شد. لذا ضرورت دارد مديران، اين عوامل و منابع استرس را شناخته و آنها را رفع يا كنترل كنند.

شرايط كاري

عواملي چون شرايط نامطلوب كاري، تند كار كردن، تلاش طاقت فرساي فيزيكي، ساعات بسياري را در محيط كار گذراندن و پركاري مفرط، موجب اختلال در سلامت رواني مي شود. كار خسته كننده و تكراري و محيط نامطلوب فيزيكي و رواني ازجمله: سروكار داشتن با افراد تندخو و همكاران پرخاشگر علاوه بر اختلال سلامت رواني موجب كاهش سلامت جسماني نيز مي شود اين افراد زودتر و بيشتر از افراد ديگر به بيماري مبتلا مي شوند و ديرتر بهبود مي يابند.

نوع ارتباط کاری

بعضي افراد زماني كه خيلي نزديك با ديگران كار مي كنند احساس ناراحتي مي كنند در حالي كه اگر عده اي در كنار بقيه كار نكنند احساس تنهايي مي كنند. در هر حالت نوع ارتباط کاری (مثبت يا منفي ) مي تواند باعث ايجاد استرس گردد.

ابهام نقش

اگر شخص اطلاع كافي از شغل و كاري كه به عهده گرفته نداشته باشد بدين معني كه اهداف كاري وي چنانچه بايد و شايد واضح و صريح نباشد و او نتواند با اين اهداف و انتظارات خود، همكاران و مسئوليتهاي محوله ارتباط درستي برقرار سازد، اين حالت موجب بروز افسردگي، كاهش اعتماد به نفس، عدم احساس رضايت از وضع زندگي، عدم رضايت شغلي و كاهش انگيزه شغلي مي شود.

ناسازگاري نقش

ناسازگاري نقش زماني رخ مي دهد كه فرد مجبور مي شود تن به مجموعه اي از الزامهاي شغلي با پذيرش مجموعه ديگري از الزامهاي شغلي مغاير و يا به كل ناممكن بدهد. مانند پزشكي كه از او خواسته مي شود دست به روش درماني بزند كه از نظر او مغاير با اخلاق پزشكي است يا از حسابدار خواسته شود حسابهاي خلاف واقع درست كند يا به اصطلاح حساب سازي كند تا منجرب به کاهش مالیات گردد. 

مسئوليت

هر چه ميزان مسئوليت فرد در مقابل ديگران بيشتر شود شخص بايد دقت و زمان بيشتري را در واكنش و برخورد با سايرين صرف كند و درنتيجه استرس نيز بيشتر خواهد شد. این مساله به نحو چشمگيري به افسردگي، اضطراب و روانپريشي منجر مي شود.

روابط با مافوق

در شرايطي كه كاركنان رئيس خود را فردي با فكر و ملاحظه كار احساس مي كنند روابط دوستانه اي ايجاد مي شود كه براساس اعتماد متقابل، احترام و صميميت بوده، موجب عدم بروز استرس بر كاركنان خواهد شد. كاركناني كه احساس كنند رئيس مراعات آنها را نمي كند و نسبت به منافع آنها بي تفاوت است تحت استرس بوده و بيشتر در معرض اختلال رواني هستند.

ادامه دارد...