·         مهدی شریعتمداری

عضو هیات علمی سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی و دانشجوی دکترای مدیریت

اكثر ما در ارتباط برقرار كردن با ديگران مشكل داريم و در هنگام گفتگو نمي‌دانيم آيا طرف مقابل منظور ما را درك كرده است يا خير؟ اغلب نمي‌دانيم مطالب خود را در چه زماني و به چه نحوي به مخاطب خود انتقال دهيم و غالباً از عكس‌العملهاي مخاطب خود كه ‌ مي‌تواند معني و مفهوم خاصي داشته باشد غافل مي‌شويم و فقط در اين فكر هستيم كه مطالب خود را به نحوي به او برسانيم، بدون اينكه توجه داشته باشيم كه آيا پيام ما آنگونه كه بايد منتقل شده است يا خير؟

حتماً برايتان پيش آمده است كه در يك موقعيت نامناسب به سراغ كسي رفته‌ايد و خواسته‌ايد مطلبي را براي او تعريف كنيد و او با ابزارهاي مختلف از قبيل به دور و بر نگاه گردن، نوشتن، بازي كردن با اشيا، نا آرامي، به ساعت خود نگاه كردن و يا به طرق مختلف ديگر خواسته است كه به نحوي عدم تمايل خود را براي گوش دادن به سخنانتان نشان دهيد و شايد در اين ميان شما بدون توجه به اين حالات صرفاً در اين فكر بوده‌ايد هر طور هست حرفهاي خود را بزنيد. حتي امكان دارد كه متوجه عكس‌المعلهاي مخاطب خود نيز بشويد ولي باز به سخنان خود ادامه دهيد و در پايان نيز به خود بباليد كه علي‌رغم ميل طرف مقابل او را مجبور كرده‌ايد تا به سخنانتان گوش كند، غافل از اينكه “حقيقت آن چيزي نيست كه شما گفته‌ايد بلكه آن چيزي است كه مخاطب شما گرفته است”.هميشه در نظر داشته باشيد كه نرساندن يك پيام بهتر از انتقال ناقص آن است، توجه به عكس‌العملهاي مخاطبين مي‌تواند در برقراري ارتباط بسيار مؤثر باشد.

براي پيشرفت و حركت به سمت جلو بايد بتوانيم به صورتي مؤثر با طرف مقابل خود ارتباط برقرار كنيم. با توجه به مطالب بيان شده مي‌توان ارتباط خوب را ارتباطي دانست كه در آن انتقال مفاهيم به نحوي باشد كه تصويري مطابق آنچه در ذهن فرستنده شكل گرفته است در ذهن گيرنده نيز نقش ببندد.

اصول پنج ماده‌اي ارتباطات: ارتباطات تاثير ژرف و عميق در كم و كيف زندگي و روابط ما با ديگران دارد. رعايت موارد فوق ما را ياري مي‌نمايد تا در ارتباط با ديگران به لحاظ مسائل شخصي، احساسي و اجتماعي و مالي موفق باشيم.

1ـ همه كارهاي ما نوعي ارتباط است: تمام لحظات زندگي ما آكنده از پيامهاي شفاهي و غيرشفاهي، ارادي و غيرارادي مي‌باشد. لباسي را كه مي‌پوشيم، خانه‌اي كه در آن زندگي مي‌كنيم، زيورآلات و ملزوماتي كه به خود مي‌آويزيم،‌ وقتي كه لوازم شخصي خود را روي ميز مي‌گذاريم،‌ همچنين وضعيت راه‌ رفتن، وضعيت نشستن و... همگي اين پيام را به ديگران منتقل مي‌كند كه چه احساسي نسبت به خود داريم و انتظار داريم كه ديگران چگونه با ما رفتار كنند.

2ـ چگونه ارسال يك پيام چگونگي دريافت آن را معين مي‌كند: كلماتي را كه بر زبان مي‌آوريم، بسيار بيشتر از آنچه تصور مي‌كنيم حاوي پيام هستند. حجم و آهنگ صدا، نوع نگاه كردن، وضعيت ايستادن همگي به شنونده كمك مي‌كنند تا كلمات ما را تفسير كند و پيام آن را دريابد.

3ـ آنچه اهميت دارد پيام است و نه ارسال آن: بسيار اتفاق مي‌افتد كه يك پيام به آساني مغاير با منظور ما دريافت شود. بنابراين منطقي است كه بگوييم ارتباط واقعي پيامي است كه شنونده استنباط مي‌كند و نه آنچه گوينده مي‌گويد.

4ـ چگونگي آغاز پيام، اغلب حاصل ارتباط را تعيين مي‌كند: همه ما بارها اين احساس را تجربه كرده‌ايم كه بعلت استنباط نادرست در آغاز يك پيام، منظور گوينده را يكسره كج فهميده‌ايم. بنابراين اگر مراقب نباشيم، همان چند كلمه‌اي كه در آغاز سخن بكار مي‌بريم كافي است كه ديگران را به برداشتي نادرست از سخنان ما سوق دهد و موجب رنجش و آزدن آنها شود. بهمين دليل بخشي از موفقيت در هر ارتباطي به كم و كيف آغاز سخنانمان بستگي دارد.

5ـ ارتباط به يك خيابان دوطرفه شباهت دارد: در يك ارتباط خوب دو عامل دخالت داردند. ارسال درست پيام و دريافت درست پيام. بنابراين اگر تنها به اين بسنده كنيم كه فقط نظرهاي خود را روشن و منطقي و قانع‌كننده بيان كرده‌ايم، موفق به ايجاد يك ارتباط نيستيم. بلكه، صرفاً در مقام سخنوري و اندرزگويي برآمده‌ايم.  به اين ترتيب اگر مايل به برقراري ارتباط موفق هستيد بايد نقطه ‌نظرهاي طرف مقابل را بشنويد و به روشني درك كنيد. هميشه بياد داشته باشيد:“ تنها رساندن پيام مهم نيست، بلكه چگونه رساندن آن و چگونگي دريافت آن نيز مهم است.