استرس و راهکارهای مقابله با آن در محیط کار (قسمت چهارم و پایانی)

عضو هیات علمی سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی و دانشجوی دکترای مدیریت

تبعيض

اگر سازماني بين كاركنان تبعيض قايل شود و دليل محكم و قانع كننده اي براي آن نداشته باشد حتما در بين كاركنان اختلافاتي به وجود خواهد آمد كه استرس زائيده آن است.

فناوري

كاركنان از اينكه توسط ابزارهاي كنترلي زير نظر گرفته شوند و اينكه برده فناوري شده اند و همين فناوري عاملي شده كه كارشان را از دست بدهند، احساس عدم اطمينان در كار مي كنند.

اذيت و آزارهاي شغلي

 عدم رسيدگي به شكايات و پرداخت غرامت به كاركنان، كارهاي تكراري، رقابت غير معمول بين پرسنل و ناديده گرفتن خواسته ها باعث كاهش روحيه پرسنل، افزايش حملات رواني و خشونتهاي شغلي مي گردد.

حقوق كم

 عدم پرداخت حقوق و امكانات مناسب و اختلاف بين نتايج كار و ارزيابي عملكرد انجام گرفته، خصوصاً هنگامي كه اين اختلاف ناشي از تعصبات نژادي و مسائل جنسيتي باشد باعث نااميدي در بخش پرسنل شده و ایجاد استرس می نماید.

 در مجموع می توان بیان داشت که وجود اين استرسورها در محيط كار منجر به كاهش چشمگير توانايي انجام كار، كاهش انگيزه و كاسته شدن از علاقه و يا شوق به كار، غيبت از كار، كندتر از معمول كاركردن، فرسودگي كاري، كاهش بهره وري اقتصادي سيستم، بهانه آوردن براي ناتمامي كار، ناتواني در تمركز حواس به كار، خودداري از ايجاد روابط متقابل با همكاران، افزايش حوادث و آسيب هاي ناشي از كار و از دست دادن شغل و صدها مشکل دیگر مي شود که مدیران باید به این مهم توجه ویژه ای نمایند.

راههاي كاهش استرس در محيط كار

مدیران با داشتن اختیار از جمله افرادی هستند می توانند موجبات کاهش و یا از بین بردن استرس را فراهم نمایند. اولين گام در ايجاد يك محيط سالم ارائه سبكي از مديريت است كه برپايه اصول انساني استوار باشد. درك نيازهاي پرسنل و آشنايي و به كارگيري «مديريت استرس» باعث رضايت بيشتر و افزايش سلامت پرسنل مي شود. همچنين سازمانهایی كه فرهنگ حمايت مثبت همراه با احترام و قدرداني از كاركنان در آنجا جريان دارد كارمندانشان كمتر آسيب ديده و خشونت در آنجا كاهش مي يابد. همچنین موارد زیر جهت کاهش استرس پیشنهاد می گردد:

·        به كاركنان و احساسات و آرزوهاي آنها احترام بگذاريد؛

·        محيط فيزيكي مناسب فراهم آوريد؛

·        كار و مسئوليتهاي افراد را با قابليت آنها هماهنگ كنيد؛

·        انگيزه، امنيت و فرصت لازم را براي كاركنان جهت استفاده از مهارت آنها فراهم آوريد؛

·        نقشها و مسئوليتهاي افراد را مشخص و آنها را تشويق به مشاركت در تصميم گيريها سازيد؛

·        يك راه ارتباطي براي تقابل اجتماعي بين كاركنان و مديران ايجاد كنيد؛

·        اطلاعات و منابع مورد نياز جهت انجام درست كارها، براي پرسنل فراهم سازيد.

امید است که با شناخت عوامل استرس زا و کنترل و مهار آن توسط پرسنل و مدیران بتوان محیطی عاری از استرس مخرب ایجاد نمود تا پرسنل نتوانند با انگیزه بهتر فعالیت خود را ادامه و سازمان را در رسیدن به اهداف خود یاری نمایند.

وقتي من يك كاري را دير تمام مي كنم، من كند هستم.

وقتي رئيسم كار را طول دهد، او دقيق و كامل است.

وقتي من كاري را انجام ندهم، من تنبل هستم.

وقتي رئيسم كاري را انجام ندهد، او مشغول است.

وقتي كاري را بدون اينكه از من خواسته شود انجام دهم، من قصد دارم خودم را زرنگ جلوه دهم.

وقتي رئيسم اين كار را بكند، او ابتكار عمل بخرج داده است.

وقتي من سعي در جلب رضايت رئيسم داشته باشم، من چاپلوسم.

وقتي رئيسم، رئيسش را راضي نگاه دارد، او همكاري مي كند.

وقتي من اشتباهي كنم، من نادان هستم.

وقتي رئيسم اشتباه كند، او مانند ديگران يك انسان است.

وقتي من در محل كارم نباشم، من در گشت زدن هستم.

وقتي رئيسم در دفترش نباشد، او مشغول انجام امور سازمان است.

وقتي يك روز مرخصي استعلاجي داشته باشم، من هميشه مریض هستم.

وقتي رئيسم در مرخصي استعلاجي باشد، او حتماً خيلي بيمار است.

وقتي من مرخصي بخواهم، بايد يك جلسه دليل و توجيه بياورم.

وقتي رئيسم به مرخصي برود، بايد مي رفت چون خيلي كار كرده است.

وقتي من كار خوبي انجام مي دهم، رئيسم هرگز به خاطر نمي آورد.

وقتي من كار اشتباهي انجام دهم، رئيسم هرگز فراموش نمي كند.

استرس و راهکارهای مقابله با آن در محیط کار (قسمت سوم)

عضو هیات علمی سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی و دانشجوی دکترای مدیریت

روابط با همكاران

نبودن روابط خوب بين همكاران عامل اساسي و محور بي اعتمادي، عدم صميميت و رقابت ناسالم يكي دیگر از عوامل مهم موجد استرس است.

عدم امنيت شغلي

در شرايط فعلي دنيا هيچ شغلي دائمي نيست و حفظ شغل و بقا آن بستگي به ميزان فعاليت خود فرد دارد ولي عدم آگاهي از اين موضوع موجب ترس از كنار گذاشته شدن می شود که از جمله عوامل ایجاد فشارهاي رواني است. چنين حالتي موجب مي شود فرد قبل از آنكه به طور طبيعي از كار بازنشسته شود احساس فرسودگي و كسالت روحي كند. ترس از تنزل مقام يا كنار گذاشته شدن در افرادي كه مي دانند به مدارج بالا و بالاترين سطح پيشرفت در كار خود رسيده اند بسيار شديدتر است. اين افراد به پركاري مي پردازند تا همچنان خود را در اوج نگه دارند و درعين حال مي كوشند عدم احساس امنيت شغلي را مخفي كنند و بدين ترتيب بيش از پيش در معرض استرس قرارمي گيرند.

ساعت كار زياد

فشار به پرسنل جهت كار بيشتر و اضافه كار براي كسب بهره وري بيشتر باعث شده كه كاركنان كمتر به مسائل خانوادگي پرداخته و احساس نمایند بين كار و روابط خانوادگي مي بايست يكي را انتخاب كنند كــه اين مسئله موجب عدم رضایت و منجر به استرس شغلي مي شود.

ورود به محيط كار

هنگامي كه فردي به محيط كار تازه اي وارد مي شود بيش از هر زمان ديگر آمادگي براي استرس دارد. بويژه از آن رو كه تازه واردان درمي يابند كه آنچه در ذهن خود نسبت به چگونگي يك محيط كار مي پنداشتند با آن آنچه در واقعيت مي بينند تفاوت دارد.

جابجایی

چرخش شغل اداره ممكن است فرد را در معرض استرس قرار دهد زيرا در او احساس ناپايداري و ناتواني پديد مي آورد و از خواستهاي كاري ناشناخته مي ترساند.

كمباري نقش

 وضعيتي كه در آن از مهارتهاي شخص به طور كامل و تمام استفاده نمي شود. به طور كلي مي توان گفت كه كمباري نقش زماني ناخوشايند است كه توان كاركنان بيش از آن باشد كه براي شغل محول به آنها لازم است. 

گرانباري نقش

به اين معني كه اگر فرد نتواند از پس انجام كاري كه بخشي از شغل معين اوست برآيد دچار استرس خواهد شد. 

تعهد

اگر مدير يا سرپرستي به قول و تعهد خود در قبال زيردست عمل نكند و همچنين برعكس اگر همين كار توسط زيردست صورت گيرد موجب استرس در فرد مقابل شده و باعث دلسردي و كارشكني خواهد شد.

ادامه دارد...

با توجه به درخواست مکرر علاقه مندان به تحصیل در هند تصمیم گرفتم مطالبی در خصوص تحصیل در دانشگاههای هند و شرایط زندگی در شهرهای هند برای شما دوستان عزیز بنویسم. در این خصوص شما می توانید به وبلاگ دیگر اینجانب که در همین صفحه در قسمت پیوندها با نام کانون ایرانیان مقیم هند است مراجعه نمائید. و یا می توانید بر روی لینک زیر کلیک کنید.امیدوارم مورد استفاده شما قرار بگیرد.

http://iranianindia.blogfa.com

«در سمینارهای مرتبط با فعالیت خود شرکت کنید.»

استرس و راهکارهای مقابله با آن در محیط کار (قسمت دوم)

عضو هیات علمی سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی و دانشجوی دکترای مدیریت

عوامل استرس

در ذیل به اختصار برخي از عوامل كه تاثير زيادي در ايجاد استرس در محیط  کار می نماید بیان می گردد:

 تنش دركار

عوامل تنش زا تقريباً در زندگي همه افراد وجود دارد. محيط كاري نيز بنا به شرايط خود بي بهره از چنين عواملي نيست. اگر اين عوامل خارج از كنترل كاركنان باشند به آسيبهاي جدي منجر خواهند شد. لذا ضرورت دارد مديران، اين عوامل و منابع استرس را شناخته و آنها را رفع يا كنترل كنند.

شرايط كاري

عواملي چون شرايط نامطلوب كاري، تند كار كردن، تلاش طاقت فرساي فيزيكي، ساعات بسياري را در محيط كار گذراندن و پركاري مفرط، موجب اختلال در سلامت رواني مي شود. كار خسته كننده و تكراري و محيط نامطلوب فيزيكي و رواني ازجمله: سروكار داشتن با افراد تندخو و همكاران پرخاشگر علاوه بر اختلال سلامت رواني موجب كاهش سلامت جسماني نيز مي شود اين افراد زودتر و بيشتر از افراد ديگر به بيماري مبتلا مي شوند و ديرتر بهبود مي يابند.

نوع ارتباط کاری

بعضي افراد زماني كه خيلي نزديك با ديگران كار مي كنند احساس ناراحتي مي كنند در حالي كه اگر عده اي در كنار بقيه كار نكنند احساس تنهايي مي كنند. در هر حالت نوع ارتباط کاری (مثبت يا منفي ) مي تواند باعث ايجاد استرس گردد.

ابهام نقش

اگر شخص اطلاع كافي از شغل و كاري كه به عهده گرفته نداشته باشد بدين معني كه اهداف كاري وي چنانچه بايد و شايد واضح و صريح نباشد و او نتواند با اين اهداف و انتظارات خود، همكاران و مسئوليتهاي محوله ارتباط درستي برقرار سازد، اين حالت موجب بروز افسردگي، كاهش اعتماد به نفس، عدم احساس رضايت از وضع زندگي، عدم رضايت شغلي و كاهش انگيزه شغلي مي شود.

ناسازگاري نقش

ناسازگاري نقش زماني رخ مي دهد كه فرد مجبور مي شود تن به مجموعه اي از الزامهاي شغلي با پذيرش مجموعه ديگري از الزامهاي شغلي مغاير و يا به كل ناممكن بدهد. مانند پزشكي كه از او خواسته مي شود دست به روش درماني بزند كه از نظر او مغاير با اخلاق پزشكي است يا از حسابدار خواسته شود حسابهاي خلاف واقع درست كند يا به اصطلاح حساب سازي كند تا منجرب به کاهش مالیات گردد. 

مسئوليت

هر چه ميزان مسئوليت فرد در مقابل ديگران بيشتر شود شخص بايد دقت و زمان بيشتري را در واكنش و برخورد با سايرين صرف كند و درنتيجه استرس نيز بيشتر خواهد شد. این مساله به نحو چشمگيري به افسردگي، اضطراب و روانپريشي منجر مي شود.

روابط با مافوق

در شرايطي كه كاركنان رئيس خود را فردي با فكر و ملاحظه كار احساس مي كنند روابط دوستانه اي ايجاد مي شود كه براساس اعتماد متقابل، احترام و صميميت بوده، موجب عدم بروز استرس بر كاركنان خواهد شد. كاركناني كه احساس كنند رئيس مراعات آنها را نمي كند و نسبت به منافع آنها بي تفاوت است تحت استرس بوده و بيشتر در معرض اختلال رواني هستند.

ادامه دارد...

معلّمي هنر است، هنر آموختن هر آن چه سال ها با سعي و تلاش اندوخته است. معلّمي عشقي است الهي و آسماني که پروردگارِ مهربان به انسان اعطا کرد تا با همّت بلند خويش روشنائي شب هاي تارِ جهالت و ناداني باشد. معلمّي، مهري است که از روز ازل با گل آدمي سرشته شد تا مردم از ظلمات جهل به نور دانايي، رهنمون شوند. براستي که معلّمي شغل نيست، عشق است.

نامت ای میراث دار انبیاء جاودانه و روزت مبارک

تشکر و صدها سپاس از:

معلم کلاس اول ابتدایی سرکار خانم شاهپوری

معلم کلاس دوم ابتدایی سرکار خانم ودایه

معلم کلاس سوم ابتدایی سرکار خانم پازوکی

و  تمام معلمان خوب و دوست داشتنی 

 فرزند شما ـ مهدی شریعتمداری

استرس و راهکارهای مقابله با آن در محیط کار (قسمت اول)

عضو هیات علمی سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی و دانشجوی دکترای مدیریت

استرس